TUỔI XẾ CHIỀU

TUỔI XẾ CHIỀU
Năm nay tôi trên 60. Nhìn vào gương chưa thấy con số 60 trên khuôn mặt vì chẳng có nếp nhăn, chỉ mái tóc thì bạc màu, nhưng suy tư của tôi có nhiều thay đổi. Sự biến chuyển trong cơ thể vào tuổi trên 60 làm tôi chú ý và kinh ngạc, pha lẫn khó chịu và lo lắng, nhưng đằm hơn, không dằn vặt như lúc tôi còn trẻ. Nhiều lúc tôi buồn cười thấy trong một ngày biết bao lần quên không biết cái kính lão để đâu, và thay vì nghĩ đến sự sống bị thời gian đe dọa của mình tôi cảm thấy buồn khi nhớ đến bà con và bạn bè thân thiết đã ra đi.
Có thể có những lý do khác làm cho con người chín chắn hơn khi về già, nhưng đối với tôi thì có thể tôi nhìn đời một cách thực tế.
Tôi không biết tôi có còn lạc quan khi già hơn không. Nhưng tôi biết câu trả lời của một câu hỏi tôi thường hỏi chính tôi khi tôi 30 tuổi, 40 tuổi và 50 tuổi: Mình già vậy rồi sao?
Tôi là người may mắn vì tôi không sợ già. Già tốt hơn là không già như Maya Angelou đã nói: “Điều tôi học được về tuổi già khi lưng mỏi, chân chồn là muốn gì thì làm đi vì không còn nhiều thì giờ nữa.”
Tôi chờ đợi tuổi 60 như khi tôi chờ đợi tuổi 30, 40 hay 50. Cái cảm giác của tôi chẳng khác gì khi tôi chợt thấy cái đồng hồ trong những đêm mất ngủ, và từng giờ một nhích dần lên. Tôi biết cái đồng hồ của cơ thể tôi cũng dần nhích tới trước và một lúc nào đó sẽ đến số 6 và số 0 sau đó.
Tôi muốn có những lời khuyên cho tuổi trên 60. Tôi nhớ ai đó đã nói: “Tuổi 60 chỉ là rạng đông của tuổi già,” và do đó, tôi cảm thấy mình còn trẻ, tôi chỉ là người mới nhập cuộc, mặc dù khi nghe câu nói đó tôi tròn xoe đôi mắt ngạc nhiên.
Chưa. Tôi chưa sẵn sàng. Tôi chỉ mới đặt chân ở ngưỡng cửa. Tôi hiểu rằng cuộc hành trình này diễn ra suốt cuộc đời mình từ lúc sinh ra cho đến lúc chết. Tôi có thể nhìn cuộc đời trôi qua chẳng khác gì một người ngồi trên xe mà không là tài xế có quyền quan sát phong cảnh.
Chiếc xe đời đã đưa tôi tới đây và tôi không thể bảo nó dừng lại. Tôi xem cuộc đời như một công việc càng ngày càng mở ra không dứt. Sự tiến hành của công việc hằng ngày có khi không làm tôi hài lòng, nhưng tôi nghĩ mình còn thì giờ để sửa chữa. Tôi thường nghĩ mình còn thì giờ để cao hơn, sắc sảo hơn, tế nhị hơn và ít nhút nhát hơn. Tôi sẽ đọc tất cả sách hay. Tôi nghĩ , tôi nên du lịch khắp mọi miền đất nước và vài quốc gia khác. Có thể tôi sẽ hiểu biết – không phải mọi chuyện trên đời – nhưng ít nhất cũng nhiều gấp trăm lần kiến thức tôi đang có.
Thực tế đến tuổi trên 60 tôi vẫn không cao hơn và thông thái hơn. Tôi vẫn chưa đọc hết sách. Tôi vẫn chưa đi được nhiều. Kiến thức tôi có thêm chút ít, nhưng không nhiều như tôi tưởng. Tôi chỉ bỏ được thói quen nói chuyện huyên thuyên giờ này qua giờ khác như người thầy giáo hay tham dự các cuộc liên hoan liên miên, và tôi giữ được thói viết hay đọc sách. Có thể tôi đã trở thành một người ở tuổi xế chiều, nhưng tôi không thấy tôi khác gì lắm lúc tôi ở tuổi 12. Lúc đó sao thì bây giờ tôi vẫn vậy, chỉ có già hơn.
Ở tuổi trên 60 tôi ý thức rằng cái chết sẽ đến với mọi người kể cả tôi, nhưng tôi nghĩ chắc còn lâu. Tôi hy vọng rằng khi cái chết đến với tôi, tôi đã già lắm rồi để không còn bận tâm đến sống chết nữa. Không biết có được vậy không, nhưng tôi nghĩ là được. Tôi nghĩ còn lâu tôi mới chết, nên không có gì phải vội vàng.
Về chiều, tâm hồn tôi vương vấn nhớ thương những người đã khuất, ba tôi, má tôi, bạn tôi, và tôi nghiệm ra rằng tình thương sau cái chết thật là sâu đậm. Sự thương nhớ ngự trị trong tâm hồn mình không phải một cách trừu tượng mà là một cách thiết thân trường cửu. Kinh nghiệm cá nhân cho tôi hiểu rằng không ai tránh khỏi mất mát những người thân nhưng sự mất mát mãi mãi hiện diện với tình thương và nhung nhớ.
Tôi ý thức rằng vui buồn có thể xảy đến trong đời ta. Điều vui sẽ nhiều nếu chúng ta biết nhìn đời một cách lạc quan, và những điều vui đó còn mãi với chúng ta, và chuyện buồn không bao giờ tới nếu chúng ta không nhận nó. Nhưng tôi hiểu rằng chuyện buồn dù cố đẩy đi vẫn có thể tới bất cứ lúc nào. Sau một ngày làm việc bình an, tối đến có thể nhận được một tin buồn to lớn xẩy ra cho một người thân thương. Đó là “cái chết hiện diện giữa cái sống”..
Tôi ngạc nhiên nhận ra rằng triết lý sống của tôi là lúc nào tôi cũng chờ đợi chuyện vui. Tôi từng chạy xe đi quanh những con đường làng hiu hắt để nhìn một con cò xanh cất cánh bay lên giữa một cánh đồng hoang vắng trong một buổi chiều vàng. Thân cò giữa đôi cánh mỏng manh nhẹ nhàng vươn lên giữa bầu trời cao rộng thênh thang như thúc đẩy tôi hít một hơi thở thật dài, buồng phổi căng ra khoái trá.
Một hôm tôi bước vào một khu dưỡng lão. Tôi thấy các cụ đang vịn vào lan can, hay dùng gậy chống lần từng bước cẩn thận. Tôi im lặng đứng lại nhường lối cho các cụ, lòng nghĩ đến người mẹ đã khuất của tôi và quảng đời khó khăn của bà chống chỏi giúp chồng nuôi con qua cuộc chiến. Các cụ đã kinh qua một thế kỷ đầy khó khăn dọn đường tương lai dễ thở hơn cho con các cụ. Tôi cảm thấy tự hào và biết ơn các cụ. Rồi các cụ đã lần lượt ra đi để lại tôi đơn độc trong cõi đời nay. Tôi nhẹ nhàng im lặng bước đi lòng buồn man mác.
Việc gì cũng có thể xảy đến trong đời ta. Có những việc bất ngờ, tàn bạo, kinh tởm, phi lý nhiều khi không thể hiểu được. Nhưng nói cho cùng sự sống là một cuốn phim đầy hoang dã xen kẽ với những thời khắc lý thú diễn ra từng ngày, từng giây trong cuộc đời.
(st)
See Translation